41. Na liście ZUM od początku 2025 r. nie ma już pomp ciepła z certyfikatami, dla których nie zostały wykonane wymagane w programie badania. Co w sytuacji, gdy ktoś jeszcze w 2024 r. kupił i zamontował pompę ciepła, która wówczas była na liście a obecnie już
Beneficjent otrzyma zwrot pieniędzy za ich zakup, jeżeli rachunek był wystawiony przed 31 grudnia 2024 r.
42. Jak wygląda kwestia ścieżki bankowej w nowym Czystym Powietrzu?
Od 31.03.2025 r. przez cztery miesiące można uzyskać dotację na koszty kwalifikowane poniesione od Od 31 marca 2025 r. nie będą dostępne Kredyty Czyste Powietrze na dotychczasowych zasadach. Pracujemy z bankami nad uruchomieniem ścieżki bankowej na nowych zasadach współpracy.
43. Jak wygląda sytuacja kominków w nowej odsłonie programu?
Nowe Czyste Powietrze dopuszcza pozostawienie kominków wykorzystywanych na cele rekreacyjne, czyli bez rozprowadzenia ciepła. Trwałe ich wyłączenie musi być potwierdzone odpowiednim protokołem kominiarskim wydanym przez mistrza kominiarskiego. Kominek musi spełniać wymogi ekoprojektu oraz docelowe wymogi uchwał antysmogowych obowiązujących na danym terenie.
44. Kto i kiedy ma podpisać audyt i DPAE?
Audyt energetyczny jak i DPAE muszą być podpisane przez osobę z uprawnieniami do wykonywania świadectw charakterystyki energetycznej.
W okresie przejściowym, czyli przez cztery miesiące od 31 marca 2025 r. – dopuszczamy audyt energetyczny bez podpisu osoby z uprawnieniami. Natomiast DPAE musi być zawsze podpisany przez osobę z uprawnieniami do wykonywania świadectw charakterystyki energetycznej.
45. Czy audyt energetyczny stanowi obowiązkowy załącznik wraz z DPAE do WOD?
Audyt energetyczny nie jest załącznikiem do wniosku. Obowiązkowym załącznikiem do WOD jest Dokument podsumowujący audyt energetyczny (DPAE).
Beneficjent (inwestor) ma obowiązek przechowywać pełny audyt energetyczny przez cały okres realizacji przedsięwzięcia oraz 5 lat po jego zakończeniu (okres trwałości) i przedstawić go na prośbę WFOŚiGW lub w trakcie kontroli.
46. Czy energia użytkowa do ogrzewania i wentylacji to ta sama energia, co wskaźnik rocznego zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania budynku (bez uwzględnienia sprawności systemu grzewczego i przerw w ogrzewaniu)? Jak obliczyć/ sprawdzić pozostałe energie, tj
W DPAE znajdują się informacje:
które pochodzą zarówno z audytu energetycznego – informacje o stanie technicznym budynku oraz zakresie przedsięwzięcia (wykaz i opis wszystkich koniecznych do realizacji prac),
jak również wartości wskaźników rocznego zapotrzebowania na energię użytkową, końcową i pierwotną – wyliczane zgodnie z metodyką wykonywania świadectw charakterystyki energetycznej.
47. Co w przypadku, gdy wartości zawarte w audycie energetycznym i DPAE dotyczące energii użytkowej, końcowej, pierwotnej po termomodernizacji będą różniły się od tych zawartych w świadectwie charakterystyki energetycznej? Czy wartości „po” z audytu energetyc
Wartości wskazane w świadectwie charakterystyki energetycznej budynku nie muszą być dokładnie takie same jak planowane na etapie DPAE. Muszą natomiast potwierdzać osiągnięcie wymaganych wskaźników wynikających ze realizowanego rodzaju przedsięwzięcia. Jeżeli będzie występowała różnica wartości budząca wątpliwości należy szczegółowo potwierdzić, czy cały zakres przedsięwzięcia został zrealizowany zgodnie ze wskazanym w audycie energetycznym i DPAE. Jeżeli wymagane wskaźniki nie zostaną osiągnięte konieczny może być zwrot dotacji.
48. Jaki współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej powinien być przyjmowany do wyliczeń jeżeli przed realizacją przedsięwzięcia w budynku znajduje się nieefektywne źródło ciepła na paliwo stałe, czyli tzw. kopciuch, w którym spalano różnego rodza
Rekomendujemy, aby w takich sytuacjach wykorzystywać współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej dla węgla – tak, aby przyjmować najbardziej nieefektywne paliwo, wykorzystywane do wytwarzania ciepła.
49. W programie są progi energii użytkowej poniżej 80, w zakresie 80–140, powyżej 140 kWh/(m2*rok) – czy te progi odnoszą się do wyliczeń zgodnie z metodyką sporządzania audytu czy świadectwa energetycznego?
Wartości wskaźników zapotrzebowania na energię do ogrzewania podane we wskazanych w pytaniu, powinny zostać wyliczone zgodnie z metodyką wykonywania świadectw charakterystyki energetycznej – nie pochodzą z karty audytu energetycznego.
DPAE powinno być wykonywane zgodnie z Instrukcją wypełniania i składania DPAE oraz z informacjami zawartymi w samym formularzu.
50. W zeszłym roku zrealizowałam przedsięwzięcie, które mogłoby być dofinansowane w ramach programu Czyste Powietrze, ale nie robiłam audytu energetycznego – czy mogę wnioskować o dotację?
Podstawą uzyskania dofinansowania w ramach programu jest wykonanie audytu energetycznego (i Dokumentu podsumowującego audyt energetyczny na obowiązującym w ramach programu wzorze), który potwierdzi standard energetyczny budynku przed realizacją przedsięwzięcia i po jego realizacji.
Audyt wskazuje także optymalny zakres prac do wykonania – w odróżnieniu od świadectwa charakterystyki energetycznej – nie pokazuje tylko aktualnego standardu budynku.
Zawsze należy wykonać wszystkie działania zgodnie z audytem energetycznym. Prace, które już zostały wykonane mogą stać się kosztem kwalifikowanym w ramach programu, tylko jeśli audyt potwierdzi zasadność ich realizacji – działania te muszą być wymienione w audycie i DPAE.
51. Czy obowiązkowe jest wykorzystywanie wzoru umowy z audytorem? Czy ta umowa powinna być załączona do WOD?
Wzór umowy z wykonawcą na realizację audytu energetycznego jest proponowany i rekomendowany do wykorzystywania – wzór ten nie jest obowiązkowy.
Przygotowany wzór umowy ma na celu uregulowanie współpracy stron, a w szczególności zabezpieczenie interesów wnioskodawcy.
Do WOD należy załączać tylko te umowy z wykonawcami, które dotyczą dotacji z prefinansowaniem – nie ma obowiązku załączania umowy na wykonanie audytu energetycznego do wniosku o dofinansowanie (jeżeli audyt energetyczny jest wykonywany poza prefinansowaniem).
52. Czy pompa ciepła, która znajdowała się na liście ZUM do 31.12.2024 r., została zakupiona i zamontowana w listopadzie 2024 r. może być kosztem kwalifikowanym w ramach programu Czyste Powietrze, jeżeli wniosek o płatność został złożony dopiero w lutym 2025
Dla wniosków o dofinansowanie złożonych od dnia 22.04.2024 r. w przypadku pomp ciepła zakupionych od 14.06.2024 r. obowiązuje wymóg, aby pompa ciepła w dniu zakupu/montażu była wpisana na listę zielonych urządzeń i materiałów (lista ZUM). Kluczowa jest data wystawienia faktury (lub równoważnego dokumentu księgowego). Jeżeli zakup i montaż nastąpił w listopadzie 2024 r., czyli kiedy urządzenie znajdowało się na liście ZUM, to fakt usunięcia urządzenia z listy w dniu 31.12.2024 r. nie jest przeszkodą w otrzymaniu dofinansowania na tę pompę ciepła. Data złożenia wniosku o płatność nie ma znaczenia.
53. Czy audyt energetyczny stanowi obowiązkowy załącznik wraz z DPAE do wniosku o dofinansowanie?
Audyt energetyczny nie jest załącznikiem do wniosku. Obowiązkowym załącznikiem do wniosku o dofinansowanie jest dokument podsumowujący audyt energetyczny (DPAE). Wnioskodawca/beneficjent ma obowiązek posiadać pełen audyt energetyczny i na jego podstawie przeprowadzić wraz z wykonawcą/wykonawcami inwestycję. Audyt energetyczny należy przechowywać przez cały okres realizacji przedsięwzięcia oraz 5 lat po jego zakończeniu (czyli w okresie trwałości) i przedstawić go na prośbę WFOŚiGW lub w trakcie kontroli.
54. Czy koszty ocieplenia przegród powstających w trakcie rozbudowy budynku mogą być kosztem kwalifikowanych?
Nie, w programie Czyste Powietrze można uzyskać dofinansowanie wyłącznie na budynki istniejące oddane do użytkowania, w których ze względu na ich słaby standard energetyczny wymagane są działania termomodernizacyjne. Ocieplenie nowopowstającej przegrody nie jest jej termomodernizacją, jest jej ociepleniem niezbędnym do wykonania w celu spełnienia obecnie obowiązujących wymogów prawa dla nowopowstających przegród/budynków. Najbardziej przejrzystym rozwiązaniem jest rozdzielenie czasowe działań związanych z termomodernizacją istniejącego budynku z działaniami związanymi z ewentualną jego rozbudową. Jeżeli beneficjent decyduje się na wykonywanie obu tych inwestycji równolegle musi liczyć się z koniecznością szczegółowego rozdzielenia kosztów i zakresów obu inwestycji, tak aby było jednoznacznie potwierdzone, że dofinansowanie przeznaczone jest wyłącznie na „starą” część budynku.
55. Czy ciepły montaż okna może stanowić koszty kwalifikowany w ramach programu Czyste Powietrze?
Tak, ciepły montaż okna może stanowić koszt kwalifikowany w ramach programu Czyste Powietrze.
56. Czy może wystąpić różnica między powierzchnią przegrody wskazaną w audycie energetycznym a tą, która widnieje na fakturze końcowej za docieplenie?
Tak, dopuszczalna jest niewielka rozbieżność między powierzchnią przegrody (np. ściany, dachu, podłogi) wskazaną w audycie energetycznym a powierzchnią ujętą na fakturze końcowej od wykonawcy. Należy zwrócić uwagę, że w audycie energetycznym podana powinna być zarówno powierzchnia do wyliczenia strat jak i powierzchnia ocieplenia.
Różnica powierzchni ocieplenia nie może być znacząca i musi wynikać z uzasadnionych przyczyn technicznych, np. dokładniejszych pomiarów wykonanych w trakcie prac, konieczności ocieplenia ościeży okiennych, zachowania ciągłości izolacji. W przypadku większych rozbieżności, WFOŚiGW może poprosić o wyjaśnienia lub dodatkowe dokumenty, a w skrajnych przypadkach – zakwestionować część kosztów jako niekwalifikowane.
Dlatego ważne jest, aby:
audyt był wykonany rzetelnie i zgodnie ze stanem faktycznym,
wykonawca prac bazował na danych z audytu,
wszelkie zmiany i rozbieżności były dobrze udokumentowane.
57. Czy ostatnią zewnętrzną warstwą ocieplenia ściany styropianem musi być tynk?
Nie, tynk to tylko jedna z możliwych do zastosowania warstw wykończeniowych ocieplanej przegrody. W budownictwie istnieją różne metody docieplenia przegród zależne m.in. od rodzaju przegrody, uwarunkowań technicznych danego budynku, czy decyzji inwestorskiej.
Należy jednak pamiętać, że w programie Czyste Powietrze dofinansowanie może zostać udzielone wyłącznie na prace wykonane w sposób kompletny i zgodny ze sztuką budowlaną. Oznacza to, że warstwa wykończeniowa musi:
chronić izolację termiczną przed czynnikami atmosferycznymi (np. deszczem, promieniowaniem UV, wiatrem),
być trwała i odpowiednio dobrana do zastosowanego systemu ocieplenia.
58. Czy budynek, w którym źródłem ciepła jest kominek z rozprowadzeniem, może uzyskać dofinansowanie w ramach programu Czyste Powietrze na nowe źródło ciepła?
Jeżeli kominek jest jedynym źródłem ciepła w budynku, to podobnie jak w przypadku pieców kaflowych, możliwe jest jego całkowite zlikwidowanie (lub trwale wyłączenie z użytkowania potwierdzone odpowiednim protokołem kominiarskim) i przy spełnieniu innych wymogów programu, wnioskowanie o dofinansowanie na nowe źródło ciepła. Należy jednak zwrócić uwagę, że budynków mieszkalnych, w których jedynym źródłem ciepła jest kominek jest bardzo niewiele. W Polsce warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Określa ono m.in. wymagania w zakresie usytuowania budynku, wymogi techniczne dotyczące samego budynku i instalacji z nim powiązanych, w tym instalacji grzewczych. Zgodnie z § 132 ust. 1 rozporządzenia: budynek, który ze względu na swoje przeznaczenie wymaga ogrzewania, powinien być wyposażony w instalację ogrzewczą lub inne urządzenia ogrzewcze, niebędące piecami, trzonami kuchennymi lub kominkami.
W przypadku budynków, w których zainstalowane jest więcej niż jedno źródło ciepła o dofinansowanie nowego źródła ciepła mogą wnioskować właściciele/współwłaściciele tylko tych, w których nie jest zainstalowane na potrzeby ogrzewania żadne efektywne (w rozumieniu programu) źródło ciepła. W związku z tym: jeżeli np. w budynku zainstalowane jest ogrzewanie elektryczne oraz kominek albo kocioł gazowy oraz kominek, to możliwe jest otrzymanie dofinansowania tylko na prace termomodernizacyjne związane z ociepleniem przegród, wymianą stolarki okiennej i drzwiowej oraz wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła. W takim przypadku konieczne jest zlikwidowanie kominka, a w przypadku kominków bez rozprowadzenia ciepła spełniających wymogi ekoprojektu możliwe jest ich pozostawienie tylko do „celów rekreacyjnych”.
59. Jak złożyć wniosek
Zapoznaj się z aktualnie obowiązującą dokumentacją do nowego programu oraz regulaminem, a także z kluczowymi informacjami dotyczącymi składania wniosków o dofinansowanie i płatność wraz z załącznikami.
Znajdziesz je:
- w zakładce: Dokumenty programowe,
- w serwisie gov.pl,
- na stronach internetowych poszczególnych WFOŚiGW.
Następnie wybierz najwygodniejszą dla siebie ścieżkę:
Z pomocą operatora:
- obowiązkowo w przypadku prefinansowania i najwyższego poziomu dofinansowania,
- opcjonalnie przy podwyższonym poziomie bez prefinansowania,
W pozostałych przypadkach:
- na stronie gov.pl,
- w urzędzie (w WFOŚiGW lub gminie).