Zaktualizowany regulamin Listy ZUM. Ponad 1300 urządzeń zawieszonych w programie Czyste Powietrze – co to oznacza dla beneficjentów?

Od połowy grudnia 2025 r. obowiązuje nowy regulamin Listy ZUM – kluczowego narzędzia wspierającego realizację programu Czyste Powietrze. Zmiany mają charakter organizacyjny i proceduralny, jednak ich skutki okazały się bardzo odczuwalne dla rynku. Jednocześnie, 15 grudnia 2025 r. na Liście ZUM zawieszono ponad 1300 urządzeń grzewczych, w tym aż 855 kotłów na pellet. Powodem były braki formalne związane z bazą EPREL.

Wyjaśniamy, co dokładnie się zmieniło, kogo dotyczą zawieszenia i czy osoby, które już zainwestowały w urządzenie grzewcze, nadal mają szansę na uzyskanie dotacji.

Nowy regulamin Listy ZUM – co się zmieniło?

Od 16 grudnia 2025 r. obowiązuje zaktualizowany regulamin Listy ZUM. Zmiany nie dotyczą kryteriów technicznych urządzeń ani zasad programu Czyste Powietrze, lecz sposobu zarządzania listą.

Najważniejsze modyfikacje obejmują:

jasny podział kompetencji między zespołami obsługującymi Listę ZUM,

powołanie Zespołu podstawowego odpowiedzialnego za decyzje o wpisie, zawieszeniu i wykreśleniu urządzeń,

utworzenie odrębnego Zespołu odwoławczego,

możliwość wsparcia procesów decyzyjnych przez Zespół doradczy w przypadkach szczególnie złożonych,

wprowadzenie formalnej procedury odwoławczej.

Jak podkreśla Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, celem zmian było uporządkowanie kompetencji oraz usprawnienie procesu podejmowania decyzji związanych z funkcjonowaniem Listy ZUM.

Masowe zawieszenia urządzeń – co się wydarzyło 15 grudnia 2025 r.?

15 grudnia 2025 r. na Liście ZUM zawieszono ponad 1300 urządzeń grzewczych, w tym: 855 kotłów na pellet, 182 kotły zgazowujące drewno. Oznacza to, że ponad 1000 urządzeń na biomasę wypadło z programu Czyste Powietrze i obecnie nie kwalifikuje się do dofinansowania. W praktyce zawieszono aż 32% wszystkich kotłów na pellet, które znajdowały się na liście przed 15 grudnia. Przyczyną zawieszeń nie była zmiana zasad programu, lecz zakończenie okresu przejściowego na uzupełnienie wpisów w unijnej bazie EPREL.

Czym jest EPREL i dlaczego ma znaczenie?

EPREL to unijna, publiczna baza danych, do której producenci mają obowiązek zgłaszać urządzenia takie jak kotły i pompy ciepła. Baza zawiera informacje o parametrach technicznych, efektywności energetycznej i zgodności produktów z przepisami UE.

Producenci zawieszonych urządzeń:

• nie przekazali wymaganych identyfikatorów EPREL do Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy,
• nie potwierdzili prawidłowego wpisu urządzeń do bazy EPREL,
• nie dostarczyli dokumentów wymaganych w okresie przejściowym.

Jak informował IOŚ-PIB jeszcze w listopadzie 2025 r., brak aktualizacji danych EPREL skutkował automatycznym zawieszeniem urządzeń na Liście ZUM z dniem 15 grudnia.

Pompy ciepła radzą sobie lepiej

Obowiązek rejestracji w bazie EPREL dotyczył również producentów pomp ciepła, jednak w tym segmencie rynku skala zawieszeń była znacznie mniejsza: tylko 7 gruntowych pomp ciepła zostało zawieszonych, 299 modeli pomp powietrze/woda (55°C) wypadło z listy. Pokazuje to, że producenci pomp ciepła w większym stopniu dostosowali się do wymogów formalnych, a największe problemy wystąpiły w segmencie urządzeń na biomasę.

Kupiłeś urządzenie, które zostało zawieszone? Sprawdź, co z dotacją

Dobra wiadomość dla inwestorów: data zakupu ma kluczowe znaczenie.

Jak wyjaśnia Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej: jeśli faktura obejmująca zakup i montaż urządzenia została wystawiona w czasie, gdy urządzenie znajdowało się na Liście ZUM, beneficjent spełnia warunki programu – nawet jeśli obecnie urządzenie zostało zawieszone. Oznacza to, że osoby, które zakupiły i zamontowały urządzenie przed 15 grudnia 2025 r., nie tracą prawa do dofinansowania, o ile spełniają pozostałe warunki programu.

WFOŚiGW weryfikują: datę zakupu i montażu na fakturze, status urządzenia na Liście ZUM w dniu zakupu.

Wątpliwości pozostają natomiast w przypadku beneficjentów korzystających z prefinansowania – w tej sprawie oczekiwane są dodatkowe wyjaśnienia.

Co dalej z zawieszonymi urządzeniami?

Zawieszenie nie musi oznaczać trwałego wykreślenia z programu. Producenci i importerzy mogą ubiegać się o ponowny wpis na Listę ZUM po uzupełnieniu wymaganych danych i dokumentów w bazie EPREL. Ostateczne decyzje będą jednak podejmowane zgodnie z nowymi, bardziej sformalizowanymi procedurami.

 

 

Zmiany w regulaminie Listy ZUM nie zmieniły zasad programu Czyste Powietrze, ale znacząco usprawniły egzekwowanie obowiązków formalnych. Masowe zawieszenia urządzeń są efektem zakończenia okresu przejściowego, a nie nagłej zmiany reguł.

Dla beneficjentów kluczowe jest jedno: liczy się data zakupu i montażu urządzenia. Dlatego przed podjęciem decyzji inwestycyjnej warto każdorazowo sprawdzić aktualny status urządzenia na Liście ZUM oraz kompletność dokumentacji producenta. Fundacja Zero Emisji będzie na bieżąco monitorować dalsze decyzje dotyczące Listy ZUM i informować o kolejnych zmianach istotnych dla beneficjentów programu.

 

Potrzebujesz pomocy aby przebrnąć przez zakamarki dotacji?

Dobrze trafiłaś/ trafiłeś!

Skontaktuj się z nami

NAPISZ DO NAS kontakt@wnioski.czystepowietrze.org.pl

ZADZWOŃ DO NAS +48 665 771 997

  

Przygotujemy Twój wniosek o dofinansowanie do programu "Czyste Powietrze", sporządzimy audyt energetyczny i świadectwo charakterystyki energetycznej oraz rozliczymy dotację. Wypełnij formularz na www.wnioski.czystepowietrze.org.pl