Zmiany w programie „Czyste Powietrze” – najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zawiesił program „Czyste Powietrze” po 6 latach od jego powstania. Jak twierdzi Fundusz celem tej zmiany jest naprawa programu i zabezpieczenie polskich gospodarstw domowych przed nadużyciami, tak by nadal działać na rzecz czystego powietrza i niższych rachunków za ogrzewanie. Program „Czyste Powietrze” nadal funkcjonuje ale tylko na terenach powodziowych oraz na obsłudze wszystkich złożonych wniosków. Planowane zmiany w programie "Czyste Powietrze".

Czy można złożyć wniosek w programie „Czyste Powietrze”?

Program „Czyste Powietrze” jest obecnie realizowany tylko na terenach dotkniętych powodzią (dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego i śląskiego)

 

Kiedy będzie możliwość złożenia wniosku w programie „Czyste Powietrze”?

NFOŚiGW zapowiada start nowej odsłony programu 31.03.2025 roku

 

Co ze złożonymi wnioskami i zaległościami w wypłatach dotacji?

Nabór wniosków w programie prowadzony jest wyłącznie w ramach limitów środków zagwarantowanych w budżecie programu, co oznacza, że dla przyjętych wniosków, które zostaną pozytywnie ocenione i zawartych już umów, które czekają na wpłatę środków, wszystkie wypłaty zostaną zrealizowane. 

 

Co z osobami, które zrealizowały inwestycje i nie złożyły jeszcze wniosku o dotacje w programie "Czyste Powietrze"?

Niestety, osoby te nie mogą obecnie rozliczyć zrealizowanej inwstycji. Złożenie wniosku i rozliczenie inwestycji będzie możliwe ale zgodnie z „nowymi” zasadami, po ogłoszeniu naboru.

 

Kiedy będzie uruchomiony ogólnopolski system operatorów w programie „Czyste Powietrze”?

Ogólnopolski program operatorski, w który będą zaangażowane gminy, to element reformy programu „Czyste Powietrze”, którego nowe zasady zaczną obowiązywać w 2025 r. 

Gminy, które podejmą się roli operatora programu, za skuteczne wsparcie każdego beneficjenta najwyższego i podwyższonego poziomu dofinansowania dostaną dodatkowe 1700 zł.

Operator programu Czyste Powietrze ma zapewnić pełne wsparcie dla uczestników programu – od momentu podjęcia decyzji o realizacji inwestycji, przez cały proces inwestycyjny, aż do zakończenia projektu i rozliczenia dotacji. Nabór na gminnych operatorów prowadzony jest w trybie ciągłym, umowy będą zawierane etapowo.

 

Program „Czyste Powietrze” dla powodzian

Program „Czyste Powietrze” dla powodzian to program dotacji do termomodernizacji domów w województwach dotkniętych powodzią (dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego i śląskiego). Na ten cel zabezpieczono 300 mln zł. 

Z dotacji mogą korzystać właściciele domów uszkodzonych podczas powodzi na ich odbudowę i termomodernizację. Dużą pomoc w tym zakresie prowadzi Fundacja Zero Emisji

 

Najważniejsze zmiany programu "Czyste Powietrze"? Czego się spodziewać w nowym naborze?

Kluczowe zmiany w nowym „Czystym Powietrzu” to przede wszystkim:

• Obowiązek wypłaty zaliczki na konto beneficjenta, a nie wykonawcy,
• Limity dotacji na poszczególne kategorie kosztów, czyli koniec z drzwiami za 20–40 tys. zł,
• Dotacja dla rzeczywiście najuboższych, czyli dodatkowe warunki „wejścia” do najwyższego poziomu dofinansowania, koniec z przepisywaniem budynku „na wnuczka” – beneficjent będzie musiał wykazać własność lub współwłasność budynku/lokalu przez określony czas przed złożeniem wniosku o dofinansowanie,
• Koniec z wymianą dwóch okien w budynku, będziemy wymagać uzyskania określonego standardu energetycznego w wyniku realizacji inwestycji,
• Zwiększenie liczby kontroli na miejscu.

 

Kontrole w programie „Czyste Powietrze”. Kogo dotyczą, co i kiedy może być kontrolowane?

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej – samodzielnie lub przez podmioty zewnętrzne – mogą przeprowadzać kontrole przedsięwzięć realizowanych w ramach programu od daty złożenia wniosku o dofinansowanie, w trakcie realizacji oraz w okresie trwałości, tj. 5 lat od daty zakończenia przedsięwzięcia. 

Kontroli może zostać poddany sposób wykorzystania udzielonej dotacji, w tym miejsce realizacji przedsięwzięcia, a beneficjent zobowiązany jest wówczas udostępnić dokumenty związane z dotacją oraz budynek. Od kilku tygodni intensywność kontroli na miejscu jest dużo większa. Ta forma weryfikacji poprawności realizacji inwestycji będzie rozszerzana. 

 

Jakie są konsekwencje kontroli, w której stwierdza się nieprawidłowości?

Realizacja przedsięwzięcia niezgodnie z umową, m.in. brak likwidacji źródeł ciepła lub zaniżanie dochodów, prowadzi do wypowiedzenia umowy i zwrotu dotacji wraz z odsetkami. Przy innych nieprawidłowościach możliwe jest zmniejszenie dotacji. 

 

https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-komunikaty/reforma-programu-czyste-powietrze-najczesciej-zadawane-pytania-i-odpowiedzi